نمونه برداری و ارسال نمونه

نمونه برداری و ارسال نمونه

جهت بدست آوردن جواب های دقیق و قابل اطمینان، رعایت اصول صحیح نمونه برداری و چگونگی ارسال نمونه به آزمایشگاه از اهمیت فراوانی برخوردار است. لذا از کلیه کاربران محترم درخواست می‌شود جهت ارسال نمونه به آزمایشگاه دامپزشکی پاستور برای انجام آزمایش‌های مختلف، از روش های نمونه برداری و ارسال نمونه ارائه شده در این قسمت استفاده نمایند.

ارسال نمونه‌های طیور و پرندگان زینتی

به دلیل اینکه در اغلب موارد مشکلات موجود در گله دارای سابقه قبلی هستند، لذا خواهشمند است هنگام ارسال نمونه، تاریخچه کاملی از بیماری شامل سن گله، میزان واگیری بیماری، الگوی تلفات، اطلاعات مربوط به داروهای تجویز شده و نیز روش‌های واکسیناسیون و انواع سیستم‌های پرورش مورد استفاده را ذکر نمایید.

۱- جهت کالبد شکافی، در حدود ۶ الی ۱۰ قطعه از تلفات و یا پرندگان زنده در حال مرگ را بسته به شرایط موجود، به آزمایشگاه ارسال نمایید.

۲ – گاهی برای تشخیص بیماری در گله‌های کوچک، ارسال فقط یک لاشه نیز می تواند راه گشا باشد.

۳ – توجه داشته باشید که انجام آزمایش‌های سرولوژیکی ، به طور معمول یک ابزار مناسب جهت تشخیص مشکل‌های گله است.

۴ – جهت ممانعت از اتولیز پس از مرگ، بویژه در جوجه‌های جوان، حتماً لاشه‌های تازه را به آزمایشگاه ارسال نمایید. از انجماد لاشه‌ها خود داری کنید زیرا این امر موجب رو به زوال گذاشتن لاشه و غیر قابل استفاده شدن روش‌های آسیب‌شناسی می شود.

۵ – عفونت‌های انگلی که در اثر تک یاخته‌های متحرک ایجاد می شوند (هگزامیتا، تریکوموناس و اسپیرونکلوس) در پرندگان زینتی رایج است. بدین جهت ضرورت دارد جهت تشخیص دقیق بیماری، پرندگان زنده نیز به آزمایشگاه ارسال شوند.

 

ارسال نمونه‌های طوطی سانان

جهت رعایت موارد ایمنی، انجام آزمایش‌های پس از مرگ فقط باید در زیر یک محفظه ایمنی میکروبیولوژیک انجام پذیرد. در صورت ارسال لاشه از طریق پست، خواهشمند است قبل از ارسال جعبه‌ها، اطمینان حاصل نمایید که لاشه‌ها در دو لایه نایلونی پیچیده شده اند. بر روی بدنه خارجی جعبه‌ها به نحو مشخص عبارت “مشکوک به پسیتاکوز” نوشته شود. بدین ترتیب کارمندان آزمایشگاه هنگام بررسی جعبه‌ها، به طور اتفاقی در معرض عفونت قرار نمی‌گیرند.

۱- معمولاً تمام طوطی سانان به دلیل اینکه ممکن است مبتلا به پسیتاکوز باشند، تحت درمان قرار می گیرند. با استفاده از روش های آزمایشگاهی می توان پرندگان مذکور را جهت تشخیص این بیماری، غربالگری (غربالگری، به مفهوم تشخیص پرندگان مبتلا از سالم و به صورت گروهی می باشد) نمود. در صورتیکه شما علاقمند به انجام غربالگری پرندگان خود هستید، مقداری مدفوع از محل نگهداری گروهی پرندگان، و یا مدفوع یک پرنده تکی را، برای انجام آزمایش به روش PCR به آزمایشگاه ارسال نمایید.

۲- جهت ارسال نمونه مدفوع به آزمایشگاه، مدفوع تازه و بدون مواد نگهدارنده و یا سوآب تهیه شده ازکلوآک را ارسال نمایید. از سوآب‌هایی با بدنه چوبی استفاده نکنید.

۳- در صورت منفی اعلام شدن جواب آزمایش، نمونه برداری را ۷ الی ۱۰ روز بعد مجدداً تکرار نمایید تا بدین وسیله از عدم آلودگی پرندگان اطمینان کامل حاصل نمایید.

 

ارسال نمونه برای آزمایش‌های میکروب‌شناسی

الف – ارسال نمونه برای باکتری شناسی هوازی

۱ – نمونه‌ها باید تا حد امکان تازه باشند.

۲ – سطح اندام مورد نمونه برداری را قبل از استفاده از سواب، با شعله یا یک اسکالپل داغ، بسوزانید..

۳ – سواب‌ها را در یک محیط مناسب (ایزوتونیک استریل) به آزمایشگاه منتقل کنید.

۴ – جهت انجام سایر آزمایش‌های به غیر از میکروبیولوژی، ارسال نمونه‌های مدفوع (نه فقط سوآب) ضروری می باشد.

۵ – میکروارگانیسم های سخت رشد همانند مایکوپلاسما ها، کامپیلوباکتر و لپتوسپیرا نیازمند توجه خاص می باشند. خواهشمند است جهت ارسال نمونه‌های مربوط

۶ – اغلب باکتری‌ها پس از ۲۴ ساعت طی دوره انکوباسیون در محیط‌های کشت رشد می کنند. در صورت انجام تست آنتی بیوگرام نیازمند یک فرصت ۲۴ ساعت دیگر نیز می باشد.

زمان کشت برخی از باکتری‌ها به قرار زیر است:

– کشت سالمونلا همراه با غنی سازی حداقل ۳ روز.

– کشت کامپیلوباکتر تا ۵ روز زمان..

– بروسلا آبورتوس حداقل ۴ روز.

– گونه های مایکوباکتریوم پاراتوبرکلوزیس (پرندگان) از ۶ الی ۱۲ هفته.

– کشت مایکوپلاسماها از ۱۰ روز الی ۴ هفته.

– درماتوفیت‌ها ۳ هفته.

 

ب – ارسال نمونه برای باکتری شناسی بی هوازی

۱ – برای سواب‌ها از محیط‌های انتقال بی هوازی استفاده کنید.

۲ – برای انتقال مایعات، ظرف محتوی نمونه را تا لبه بالایی از مایع پر کنید تا هیچ گونه هوا داخل آن باقی نماند..

۳ – نمونه‌های بافتی را به صورت کاملاً محکم در پوشش‌های پلی اتیلن (نایلون) پیچیده تا در مجاورت هوا قرار نگیرند.

۴ – برای تشخیص آنتروتوکسمی کلستریدیایی، حداقل ۲ میلی لیتر از محتویات روده کوچک را که دست کم از سه قسمت در ناحیه ایلئوم جمع آوری شده باشد، به آزمایشگاه ارسال نمایید. از هیچ گونه ماده نگهدارنده استفاده نکنید (توجه: توکسین های کلستریدیایی در کلیه‌ها قابل تشخیص نمی باشند).

۵ – برای ارسال نمونه در میوزیت کلستریدیایی یا بیماری شاربن علامتی، چهار گسترش از سطح برش خورده عضله مبتلا و یا کبد تهیه نمایید. پس از خشک نمودن گسترش‌ها در مجاورت هوا، آنها را در یک جعبه حمل لام، جهت انجام آزمایش، به آزمایشگاه ارسال نمایید. همچنین می توان نمونه‌های بافتی را در یک محفظه کاملاً در بسته و بدون مجاورت با هوا به آزمایشگاه ارسال نمود.

 

ج – ارسال نمونه برای ورم پستان

ارسال نمونه های شیر آلوده شده به آزمایشگاه می توانند منجر به نتایج غیر واقعی شوند، به منظور ممانعت از آلودگی، از روش زیر جهت جمع آوری شیر استفاده نمایید:

۱ – کود، مواد بستر و مو های اضافی را با برس از سر پستان گاو پاک کنید. سر پستان های خیلی کثیف باید با آب شستشو سپس کاملاً خشک شوند.

۲ – چند دوشش اولیه شیر را از سر پستان دور بریزید.

۳ – به مدت ۳۰ ثانیه سر پستان را در یک ماده مناسب ضد عفونی غوطه ور سازید.

۴ – با استفاده از حوله کاغذی سر پستانک را کاملاً تمیز نمایید.

۵ – نوک پستان را با پنبه و الکل ۷۰% ضدعفونی کنید، در صورت نیاز از قطعات متعدد پنبه استفاده کنید تا نوک پستان کاملاً تمیز شود. نباید هیچ گونه لکه ای بر روی آخرین قطعه پنبه مورد استفاده مشاهده شود.

۶ – اجازه دهید سر پستان خشک شود.

۷ – درپوش یک لوله نمونه برداری استریل را برداشته و لوله را به طرف پایین نگه‌دارید. هنگامی‌که مشغول جمع آوری نمونه شیر می شوید، لوله را تقریباً با زاویه ۴۵ درجه نسبت به سر پستان بگیرید. به هیچ وجه اجازه ندهید که لبه لوله با سر پستان تماس داشته باشد. ۱ الی ۳ دوشش شیر را جمع آوری نموده و بلافاصله در پوش لوله را در جای خود قرار دهید.

 

ارسال نمونه برای آزمایش‌های انگل شناسی

۱ – مدفوع: حداقل ۱۰ گرم مدفوع در یک ظرف دهان گشاد و دارای در پیچی به آزمایشگاه ارسال نمایید(برای تشخیص لارو کرم های ریوی حداقل ۵۰ گرم ).

۲ – خون: برای تشخیص انگل‌های خونی ۲ میلی لیتر خون کامل در لوله حاوی EDTA و یا در گسترش نازک که با متانول تثبیت شده اند را به آزمایشگاه ارسال نمایید..

۳ – پوست: برای انگل های پوستی، خراش عمیقی در پوست ایجاد نمایید به نحوی که مقدار جزئی خون از آن خارج شود، سپس تراشه های جدا شده از این خراش و یا دلمه و پوسته های حاوی مو یا پر را جهت جستجو جرب به آزمایشگاه ارسال نمایید. جهت آزمایش‌های قارچی پوستی (Ringworm) مقادیری از موهای موضع آلوده را همراه با لایه زیرین آن، از جا کنده و به آزمایشگاه ارسال کنید.

نمونه های کنه، شپش و کک را بدون آسیب دیدگی و به صورت تازه در ظروف در بسته ارسال نمایید.

توجه نمایید تمامی نمونه ها باید در ظروفی با در پیچ دار و بدون پوشش ارسال شوند.

 

ارسال نمونه برای آزمایش‌های سرولوژی

نمونه های سرم دوتایی (Paired Sera) از نظر تشخیص بیماری‌های تنفسی و سایر بیماری ها بسیار ارزشمند می باشند، خواهشمند است در روش تهیه این گونه نمونه‌ها به نکات زیر دقت فرمایید:

۱ – اگر اولین نمونه خیلی دیر تهیه شود، ممکن است وضعیت سرمی دام های مورد نظر تغییر یافته، و شیوع بیماری در هنگام نمونه گیری دوم خاتمه یافته باشد..

۲ – از دام های متعددی نمونه گیری نمایید تا مطمئن شوید که هنگام نمونه برداری دوم، دام‌های مورد نظر قابل شناسایی خواهند بود.

۳ – فواصل نمونه برداری می تواند متفاوت باشد، اما بر اساس یک اصل عمومی این فاصله نباید بیش از دو هفته باشد.

۴ – سطوح پادتن در نمونه‌های انفرادی دارای ارزش محدودی می باشد زیرا به سختی می توان آن‌ها را تفسیر نمود.

خواهشمند است جهت کسب اطلاعات بیشتر، با کارشناسان آزمایشگاه دامپزشکی پاستور مشاوره نمایید.

 

ارسال نمونه برای آزمایش‌های ویروس شناسی

با استفاده از آزمایش الایزا امکان تشخیص سریع بیماری های BVD/MD در حیوانات زنده و لاشه دام‌های تلف شده وجود دارد.

الف – انتخاب دام زنده

۱ – دام‌هایی را که به تازگی مبتلا شده اند انتخاب نمایید.

۲ – احتمال جدا سازی ویروس از دام‌هایی با ترشحات مخاطی و چرکی از بینی، کمتر وجود دارد.

۳ – خون دام‌های دارای علائم یا تب، می‌تواند نمونه مناسبی باشد.

۴- خون دام های دارای علائم درمانگاهی مشکوک به PI می تواند مناسب باشد.

ب – نمونه برداری از لاشه‌ها

۱ – در صورت امکان لاشه تازه و دست نخورده و یا بافت ریه را به آزمایشگاه ارسال نمایید.

۲ – دو یا سه نقطه از بافت ریه (در حدود ۲ سانتی‌متر مکعب) از ناحیه اتصال بین بافت سالم و مبتلا و یا سواب تهیه شده از نای و نایژه را به آزمایشگاه ارسال نمایید.

۳ – بافت‌ها و یا سواب‌ها باید در سریعترین زمان ممکن به آزمایشگاه ارسال شوند.

توجه نمایید که جداسازی ویروس از موارد درمانگاهی یک روش معمول آزمایشگاهی نمی باشد. این موضوع مستلزم صرف وقت بوده و در اغلب موارد بدلیل عدم زنده ماندن ویروس در زمان انتقال به آزمایشگاه، جداسازی ویروس با اشکال مواجه می شود. هنگامی که جداسازی ویروس ضروری باشد، نمونه‌ها حتماً باید در محیط مخصوص انتقال ویروس (VTM) ارسال شوند.

خواهشمند است قبل از ارسال نمونه با کارشناسان آزمایشگاه دامپزشکی پاستور مشاوره نمایید.

 

ارسال نمونه برای آزمایش‌های سلول شناسی

۱ – مایعات آسپیره شده را قبل از ارسال در ظرف محتوی EDTA قرار دهید.

۲ – نمونه‌های مستقیم می باید به روش مشابه جهت تهیه گسترش خونی آماده شده، پس از خشک شدن در جریان هوا، حداقل به مدت ۵ دقیقه در متانول تثبیت شوند..

۳ – خواهشمند برای هر نمونه ۲ الی ۳ گسترش ارسال نمایید تا امکان انجام روش‌های مختلف رنگ آمیزی وجود داشته باشد.

 

 

ارسال نمونه برای آزمایش‌های آسیب شناسی(پاتولوژی)

۱ – ضخامت نمونه‌های بافتی کمتر از ۱ سانتی متر باشد.

۲ – نمونه‌ها باید به طور کامل در ارتباط با اندام مورد نظر باشند و ترجیحاً از منطقه اتصال بین بافت آسیب دیده و بافت سالم تهدید شده باشد..

۳ – نمونه‌ها باید در محلول ثبیت کننده به اندازه ۱۰ الی ۲۰ برابر حجم خود غوطه ور شوند.

۴ – نمونه‌ها باید در یک ظرف مناسب با دهانه گشاد به آزمایشگاه ارسال شوند.

۵ – بهترین وضعیت تثبیت مغز به طور کامل است تا بدین وسیله به آسیب شناس اجازه داده شود منطقه مورد نظر خود را انتخاب کند.

۶ – نمونه‌های مربوط به روده را در سریعترین زمان ممکن پس از مرگ (طی چند دقیقه، نه چند ساعت) از قسمت‌های مختلف روده کوچک و بزرگ جمع آوری نمایید.

۷ – روده را می‌توان با بریدن در حدود ۱ الی ۲ سانتیمتر از طول آن و سپس غوطه ور نمودن در محلول تثبیت کننده به روش مناسبی تثبیت نمود. به این منظور از فشردن روده با پنس خودداری کنید، حرکت آرام نمونه در مایع تثبیت کننده موجب خروج مواد غذایی از داخل نمونه خواهد شد.

اگر دستور العمل فوق به نحو دقیق اجرا شود، تثبیت اولیه اغلب نمونه‌ها طی ۲۴ الی ۴۸ ساعت انجام خواهد شد. توجه شود که تثبیت کامل به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

بسته بندی و ارسال نمونه‌های آسیب شناسی(پاتولوژی)

۱ – نمونه‌های ارسالی باید به نحو مناسب بسته بندی شوند. مواد و روش مورد استفاده جهت بسته بندی باید مطابق با قوانین اداره پست جهت ارسال نمونه‌های آسیب شناسی باشند.

۲ – نمونه‌های اورژانسی را می توان بلافاصله پس از نمونه برداری، و در ظروف مملو از مایع تثبیت کننده به آزمایشگاه ارسال نمود. به این ترتیب عمل تثبیت اولیه در هنگام حمل و نقل انجام می پذیرد..

۳ – در موارد غیر اورژانسی، بافت‌ها را می توان به مدت ۴۸ ساعت تثبیت مقدماتی نمود، سپس حجم مایع تثبیت کننده را برای ارسال کاهش داد. این روش به ویژه جهت ارسال مغز مناسب است.

۴ – ماده تثبیت کننده توصیه شده برای اغلب موارد، فرمالین ۱۰% می باشد.

۵- جهت تهیه فرمالین ۱۰%، یک حجم (مثلاً ۱۰۰ سانتی متر مکعب) فرمالین تجاری موجود در بازار را با ۹ حجم (۹۰۰ سانتی متر مکعب) آب مخلوط نمایید.

 

ارسال نمونه مواد غذایی برای آزمایش‌های آنالیز شیمیایی

۱- نمونه ترجیحاً در ظرف پلاستیکی درب دار یا نایلونی به آزمایشگاه ارسال شود تا در میزان رطوبت و چربی آن اختلالی ایجاد نشود.

۲- نمونه‌های مختلف درون ظروف کاملاً مجزا ارسال شوند..

۳- نمونه‌برداری ترجیحاً از نواحی مختلف یک محموله خوراکی باشد. بخصوص اگر حجم محموله بزرگ باشد.

۴- در صورت تمایل برای تعیین شرایط نمونه برداری استاندارد از مواد مورد نظر به لحاظ کیفی و کمی می‌توانید

 

ارسال نمونه مواد غذایی برای آزمایش‌های میکروبی

۱- نمونه در دمای بین صفر تا ۴ درجه سانتیگراد به آزمایشگاه ارسال شود (حداقل در کنار یخ).

۲- برخی از نمونه‌ها مانند بستنی، حتماً در دمای زیر صفر نگهداری و ارسال شوند..

۳- حتی‌الامکان بسته‌بندی اصلی فرآورده غذایی دست نخورده و سالم باشد.

۴- چنانچه ضرورتی در جداکردن قسمتی از نمونه می‌باشد حتماً در شرایط استریل (کنار شعله) و داخل ظرف استریل انجام پذیرد.

 

ارسال نمونه آب برای آزمایش‌های میکروبی و شیمیایی

۱- چنانچه آزمایش‌های میکروبی مدنظر است، نمونه حتماً در کنار یخ حمل شود.

۲- از زمان اخذ نمونه تا رسیدن به آزمایشگاه بیش از ۲۴ ساعت نگذرد..

۳- ظروف استریل جهت نمونه‌برداری به کار گرفته شود.

دیدگاهتان را بنویسید